Sanat

Aynı Çağın İki Zirvesi: Itri ve Bach

Aynı yüzyılda yaşamış iki büyük müzik adamı. Biri klasik Batı müziğinde diğeri klasik Türk müziğinde mihenk taşı olmuş iki büyük besteci. İşte bu iki dev adamı ayırt eden farklar.

1. Avrupa müziğinde Johann Sebastian Bach, Barok dönem dinî müziğine damgasını vurmuş, kiliseye hizmet eden büyük bir besteciyken; Türk musikisinde onun çağdaşı Buhurizade Mustafa Itrî, Yenikapı Mevlevihanesi’nde yetişmiş, İslam müziğinin önemli bestecilerinden biridir.

2. Bach, üç kuşaklık bir müzisyen aileden gelmektedir, oysa Itrî böyle bir müzik geleneğine sahip değildir. Ayrıca Bach, iki evlilik yapmışken Itrî’nin evliliği ile ilgili bir kayıt bulunmamaktadır.

3. Bach’ın hayatı ne kadar detaylı biliniyorsa, Itrî’nin hayatı bir o kadar gizemlidir.

4. Bach yoğunlukla hayatını müzik üzerinden kazanmışken, Itrî’nin farklı mesleklerde çalıştığı söylenmektedir. Itrî hem hattat hem şair hem de meyve yetiştiricisiyken, Bach ise müzisyen olarak öne çıkar.

5. Her iki bestekâr da temsil ettikleri kültürlerin en büyük ustaları olarak kabul edilmekle birlikte, Bach hakkında hemen hemen bütün bilgiler günümüze ulaşmıştır. Ancak Itrî bir muammadır.

6. Itrî’nin eserlerindeki kurgusal ve bilinçli sadelik ile Bach’ın eserlerindeki yoğunluk, birbirlerinin zıttı konumundadır.

7. Her kisinin de binin üzerinde eseri vardır. Buna rağmen Itrî’nin günümüze ulaşan eser sayısı 40’ı geçmez. Oysa Bach’ın tüm eserleri günümüze ulaşmıştır.

8. Aynı çağda yaşamalarına rağmen aralarında 45 yaş fark vardır. Itrî 1640 doğumluyken, Bach 1685’te dünyaya gelmiştir.

9. Itrî ile Bach dinî musikinin ve klasik müziğin zirvesi olmuşlardır. Her ikisinin de farklı formlarda eserleri bulunmaktadır.

10. Itrî’nin eserlerinin melodik yapısının zenginliği, makamları nakış gibi işleyişi; Bach’ın incelikli düşünülmüş ve işlenmiş melodik cümleleriyle karşılaştırılabilir. Bach’ın, başta iyi düzenlenmiş klavyesinde ve tonal sistemin bulgularını en uç seviyelerde ortaya serişinin benzeri bir yaklaşımla; Itrî eserlerinde genel olarak bir makamdaki müzik cümlesini sadece yakın perdelerdeki makamlara geçirerek değil, en uzak perdelere dahi ustalıkla taşıyarak geliştirmiştir.

Yazar Hakkında

Nebahat Konu Yılmaz

Yorum Ekle